گزارش تحلیلی اندیشکده حکمرانی
چشمانداز قیمت طلا و نقره تا شهریور ۱۴۰۵ بر پایه دادههای X و هوش مصنوعی
اندیشکده حکمرانی با بهرهگیری از دادههای استخراجشده از شبکه اجتماعی X (توییتر سابق)، تحلیل دیدگاههای منتشرشده توسط بانکهای سرمایهگذاری، تحلیلگران بازارهای جهانی و فعالان مالی، و با استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی برای پردازش احساسات بازار و همگرایی انتظارات، این گزارش تحلیلی را با هدف آشنایی مخاطبان با روندها و سناریوهای محتمل بازار طلا و نقره ارائه میدهد. این تحلیل صرفاً جنبه اطلاعرسانی و تحلیلی دارد و نباید بهعنوان توصیه قطعی سرمایهگذاری تلقی شود.
بر اساس دادههای موجود تا فوریه ۲۰۲۶، هر دو فلز طلا و نقره در یک روند صعودی بلندمدت قرار دارند، اما ماهیت این صعود یکسان نیست. طلا همچنان نقش کلاسیک خود را بهعنوان «پناهگاه امن» ایفا میکند و بیشتر در برابر ریسکهای ژئوپلیتیک، بحرانهای مالی و نااطمینانیهای کلان واکنش نشان میدهد. در مقابل، نقره علاوه بر کارکرد سرمایهای، بهشدت تحتتأثیر تقاضای صنعتی قرار دارد و به همین دلیل نوسانات قیمتی شدیدتر اما ظرفیت بازدهی بالاتری از خود نشان میدهد.
از ابتدای سال ۲۰۲۶ میلادی، قیمت جهانی طلا حدود ۱۵ درصد افزایش یافته و از محدوده ۴۳۰۰ دلار به نزدیکی ۵۰۰۰ دلار در هر اونس رسیده است. در همین بازه، نقره رشد بیش از ۲۰ درصدی را تجربه کرده و از حدود ۶۸ دلار به محدوده ۸۳ دلار در هر اونس رسیده است. این تفاوت عملکرد، بازتابی از همان الگوی شناختهشده چرخههای کالایی است که در آن، نقره در فازهای رونق اقتصادی و تورمی معمولاً عملکردی تهاجمیتر از طلا دارد.
در اقتصاد ایران، اثر این روندهای جهانی بهدلیل نرخ بالای تورم داخلی و وابستگی مستقیم قیمت فلزات گرانبها به نرخ ارز تشدید میشود. با فرض دلار ۱۵۵ تا ۱۶۵ هزار تومانی و تورم ساختاری ۴۰ تا ۵۰ درصد، بازدهی ریالی طلا و نقره میتواند دو تا سه برابر بازدهی دلاری آنها در بازارهای جهانی باشد؛ الگویی که پیشتر در اقتصادهای تورمی مانند ترکیه و آرژانتین نیز مشاهده شده است.
جمعبندی انتظارات بازار، بر اساس تجمیع پیشبینیهای بانکهای سرمایهگذاری، مؤسسات مالی و تحلیل دادههای X، نشان میدهد که تا سپتامبر ۲۰۲۶ (شهریور ۱۴۰۵)، میانگین پیشبینی قیمت جهانی طلا در محدوده ۵۰۰۰ تا ۵۵۰۰ دلار قرار دارد و در سناریوهای خوشبینانه حتی اعداد بالاتر از ۶۰۰۰ دلار نیز مطرح میشود. برای نقره، میانگین انتظارات بازار در بازه ۹۰ تا ۱۱۰ دلار است، اما در سناریوهای تورمی و صنعتی، صحبت از سطوح ۱۳۰ تا ۱۵۰ دلار نیز در میان است. برخی تحلیلهای افراطی که در شبکه X دیده میشود حتی به اعداد بسیار بالاتر اشاره دارد، هرچند احتمال تحقق آنها پایین ارزیابی میشود.
بر مبنای این ارقام و با فرض دلار ۱۸۰ تا ۲۰۰ هزار تومان، در بازار داخلی ایران قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار میتواند در سناریوی پایه به محدوده ۱۶ تا ۱۸ میلیون تومان برسد و در سناریوهای خوشبینانه، سطوح ۲۰ تا ۲۲ میلیون تومان نیز دور از ذهن نیست. در مورد نقره ۹۹۹، برآوردها از قیمتهای ۶۵۰ تا ۸۰۰ هزار تومان در سناریوی پایه و تا حدود یک میلیون تومان در سناریوهای تورمی و صنعتی حکایت دارد.
تحلیل نسبتهای قیمتی، بهویژه نسبت تاریخی نقره به طلا، نشان میدهد که نقره در سالهای اخیر نسبت به طلا در وضعیت کمارزشگذاری (Undervaluation) قرار داشته است؛ وضعیتی که در چرخههای قبلی بازار، مانند دوره ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۱، در نهایت به جهشهای شدید قیمت نقره منجر شد. این موضوع یکی از دلایل اصلی توجه سرمایهگذاران ریسکپذیر به نقره در مقطع فعلی است.
از منظر سناریویی، اگر تشدید تنشهای ژئوپلیتیک در سطح جهانی رخ دهد، طلا بهعنوان پناهگاه امن عملکرد بهتری خواهد داشت و میتواند رشد ۲۰ تا ۳۰ درصدی را تجربه کند، در حالی که نقره بهدلیل ماهیت صنعتی خود رشد محدودتری خواهد داشت. در مقابل، در سناریوی تورم بالا – که احتمال آن در فضای فعلی اقتصاد جهانی و بهویژه اقتصاد ایران زیاد ارزیابی میشود – نقره میتواند بازدهی بالاتری از طلا ثبت کند، زیرا تورم کالایی و رشد صنایع انرژیهای نو تقاضای آن را تقویت میکند. در سناریوی جهش تقاضای صنعتی، بهویژه در حوزه خودروهای برقی و انرژی خورشیدی، نقره میتواند حتی دو برابر طلا بازدهی داشته باشد. اما در سناریوی دلار قوی یا رکود اقتصادی، نقره آسیبپذیرتر است و طلا ثبات بیشتری از خود نشان میدهد.